UNESCO’nun Dünya Basın Özgürlüğü Mesajı

UNESCO’nun Dünya Basın Özgürlüğü Mesajı

Ciddi durumlar için Ciddi Akıllar – 2017 Dünya Basın Özgürlüğü Gününün teması budur: “Sadece bir gazetecinin ve medyanın bağımsızlığı, karakteri, tarafsızlığı ve iyi muhakemesi yenidünyadaki bilgiyi her yerde tehdit eden korkunç fırtınaları aşabilecektir.”

1986 yılında suikasta kurban verilen Kolombiyalı gazeteci Guillermo Cano Isaza’nın ölmeden iki sene önce yazdığı bu sözler; 33 yıl sonra, Dünya Basın Özgürlüğünü ve UNESCO/Guillermo Cano Dünya Basın Özgürlüğü Ödülünün 20. yıldönümünü kutladığımız şu günlerde hala yankılanmaktadır.

İzleyici kimliğine dair bir krizi yaşarken, gazetecilik eski sorunlarla yeni tehditlerin bir araya geldiği bir noktada durmaktadır. Medyacılık mesleği dijital ağların ve sosyal medyanın yükselişi ile temelinden sarsılmaktadır. Gazeteci vatandaşlar gazeteciliğin sınırlarını yeniden çizmektedirler. Medyanın güvenilirliği ve geçerliliğini sorgulanmaktadır. Çevrimiçi alanlardaki satırlar reklam ve düzenleme materyalleri arasında bulanıklaşmakta, ‘özel sansür’ adı verilen yeni biçimler doğrultusunda özel aktörler önemli aracılar olarak ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlar toplumu etkileyen derin dönüşümlere sebebiyet vermektedirler. Oxford Sözlüklerinin ‘2016’ Yılın Kelimesi ‘gerçeklik-ötesi’ olmuştur. Bu kelime ‘sahte haber’ kavramı ile bir araya geldiğinde; serbest, bağımsız ve profesyonel gazeteciliğin kalbine giden sorular artmaktadır.

Bütün bunlar; kadın ve erkekleri bireysel anlamda güçlendirme, iyi yönetişimi ve hukukun üstünlüğünü destekleme ve Sürdürülebilir Kalkınma 2030 Hedeflerini, özellikle de 16 numaralı hedef olan adil, barışçıl ve kapsayıcı topluluklarının inşasını gerçekleştirmek açısından serbest, bağımsız ve çoğulcu medyanın en önemli zamanında bir araya gelmektedir. Medya sadece güvenilir bilginin kaynağı olmamalıdır – aynı zamanda farklı seslerin bir araya geldiği bir platform, hoşgörü ve diyalogun itici gücü olmalıdır.

Yapılması gerekenler çok açık. Fazlaca profesyonel, ahlaki standartlara ve kaliteli bir medya eğitimine uygun orijinal, eleştirel ve iyi araştırılmış gazeteciliğe ihtiyaç duyulmaktadır – gazetecilik aynı zamanda doğru medya ve bilgi okuryazarlığına sahip okuyucularla da birleşmelidir.

UNESCO çalışmalarını dünya genelinde, gazetecilerin güvenliğinden başlayarak sürdürmektedir. Cinayetler sansürün açık ara en trajik biçimi olarak ortaya çıkmaktadır – 2016 yılında 102 gazeteci mesleklerinin bedelini hayatları ile ödemişlerdir. Bu kabul edilemez bir durum olmakla birlikte toplumu bir bütün olarak zayıflatmaktadır. Bu yüzden UNESCO, Birleşmiş Milletlerin Gazeteci Güvenliği Eylem Planı ve Muafiyet Sorununa dünya genelindeki ortakları ile öncülük etmektedir.

Ciddi durumlar için Ciddi Akıllar… Bugün, adalet ve barış için esas olan özgürlüklerin savunulması için herkesi gözlerini açmaya davet ediyorum – UNESCO’nun 2017 Dünya Basın Özgürlüğü Günü mesajı budur.

Irina Bokova
UNESCO Genel Direktörü

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir